Makaleler

Deneme Sınavı ve Sınavın Değerlendirilmesi

 

Bir işe eleman alındığında bir süre işe alınan kişi denenir. İş için bilgisi, yeteneği ve yeterliliği sınanır. Bir törende konuşma yapacak kişi tören öncesi provasını yapar. Özel bir gün için elbise diktiren kişinin diktirdiği elbise üzerinde birkaç kez denenir. Her denemede elbisenin vücuda uygun olan, olmayan kısımları, eksiklikleri belirlenir ve denemeler öncesi düzeltmeler yapılır. Böylece en güzel elbise dikilmiş olur.

Deneme Sınavı Nedir?

Kariyer yolculuğunun en önemli basamaklarından biri olan LGS ve YKS’ de en iyi sonucu alabilmek için deneme yapmak gerekir. Deneme; bilgiyi, yeteneği ve yeterliliği yoklamak, imtihan etmektir. Deneme sınavı; girilecek olan sınavlar için bilgiyi, yetenek ve yeterliliği yoklamaktır. Deneme sınavı ile sınavların provası yapılmaktadır. Buna nedenle deneme sınavlarına önem verilmelidir. Deneme sınavına girmiş olmak için değil gerçek sınava (LGS, YKS vb. ) giriyormuş gibi girilmelidir.

deneme sınavı ile ilgili görsel sonucu

Deneme Sınavının Yararları:

Sınava hazırlanan adaylar için hazırlık sürecinde deneme sınavı yapmanın çok önemli faydaları vardır. Deneme sınavlarının faydaları şöyle sıralanabilir:

  • Hazırlık sürecini değerlendirme imkânı sağlar,
  • Bilgi düzeyinin ölçülmesini sağlar,
  • Zamanı verimli kullanmayı sağlar,
  • Sınav kaygısını denetim altına almayı ve azaltmayı sağlar,
  • Sınav stratejisini geliştirme ve uygulama imkânı sağlar,
  • Başarı gelişimini görmeyi sağlar.

            Hazırlık sürecini değerlendirme imkânı sağlar: Sınavlara hazırlanırken her aday kendine

göre bir hazırlık yapmaktadır. Hazırlık sürecinde çalışma süresi ve yöntemi her aday için değişiklik göstermektedir. Ne kadar süre çalışılıyorsa çalışılsın, hangi yöntem uygulanırsa uygulansın işe yarayıp yaramadığının test edilmesi, sınanması gerekir. Deneme sınavları hazırlık sürecinin test edilmesi imkânı sağlar. Deneme sınavından elde edilen sonuç hazırlık sürecinin yeterliliği konusunda fikir verecektir. Deneme sınavından alınan sonuç sınav için koyduğunuz hedefinize ulaştırmış ise hazırlık süreciniz işe yarıyor demektir. Hedefinize ulaştırmamış ise sınav analizi yapılmalı ve hazırlık süreci değerlendirilmelidir. Süreçte iyi olan, aksayan, eksik olan ve yanlış olan uygulamalar belirlenmelidir.

            Bilgi düzeyinin ölçülmesini sağlar: Hazırlık sürecinde yeni bilgiler kazanılır, konularla ilgili bilgi eksikleri tamamlanır ve bilgiler pekiştirilir. Hazırlık sürecinde mevcut bilgilerin sınav için yeterliliğinin ölçülmesine ihtiyaç vardır. Deneme sınavı ile sınavın yapıldığı zamana kadar yapılan hazırlık sürecinde kazanılan bilginin sınav (LGS, YKS vb.) için yeterli olup olmadığı ölçülür. Deneme sınavı ile elde edilen sonuç belirlenen hedefe uygun ise sınav için bilgi ve yetenek düzeyinin yeterli olduğunu gösterir. Deneme sınavı ile belirlenen hedefe ulaşılamamış ise bilgi ve yetenek düzeyi sınav için yetersiz demektir. Sınav analiz edilmelidir. Sınav analinizi ile bilgi eksiklileri ve yetersizlikleri belirlenir. Sınav analizi ile birlikte hazırlık süreci de değerlendirilmelidir.

            Zamanı en verimli şekilde kullanma imkânı sağlar: Denem sınavları girilecek sınavlarda (LGS, YKS vb. ) verilen sürelerin kullanma provasıdır. Deneme sınavı ile size verilen süre için sınavı tamamlayıp tamamlayamadığınızı görürüsünüz.  Sınavı verilen sürede tamamlayamamak cevaplama yönteminden kaynaklandığı gibi süreyi verimli kullanamamaktan da kaynaklanabilir. Sınav süresini en verimli şekilde kullanabilmek için sınav süresi sınavdaki her testin sorularının çözülebileceği sürelere ayrılmalıdır. Denme sınavları ile sınavdaki testlere ayrılacak en uygun süreler belirlenir. Her deneme sınavında testeler için ayrılan sürelerde değişiklik yapılarak, sınavdaki (LGS, YKS vb.) testeler için en ideal süreler belirlenir. Böylece sınav zamanı en verimli şekilde kullanılmış olur.

zamanı verimli kullanma ile ilgili görsel sonucu

            Sınav kaygısını denetim altına almayı ve azaltmayı sağlar: Gerçek sınav günü, saati, sınav uygulamaları ve ülke geneli yapılan sınavlar kaygıyı kontrol etmeyi ve kaygının azalmasını sağlar. Bir yaşantıyı tekrar tekrar yaşamak birey üzerindeki etkiyi azaltır. Kişi zamanla alışır ve rahatlar. Örneğin sınıfta söz almaktan heyecanlanan bir öğrenci; söz alıp konuştukça heyecanı azalır ve rahatlar. Yukarıda ifade edildiği şekilde tekrarlanan deneme sınavları ile kaygı denetim altına alınarak, azalacaktır. Aday sınavın sandığı kadar korkulacak, kaygılanacak bir durum olmadığının farkına varacaktır. Sınav sonrası bir de psikolojik danışma yapılması, kaygının denetim alınması ve azaltılması adına yararlı olacaktır.

            Sınav stratejisi geliştirme ve uygulama imkânı sağlar: Her adayın kendisine özgü bir sınav stratejisi olmalıdır. Sınav isteğe, tesadüfe bırakılacak değersiz değildir. Sınav başarısı; bilgi birikim, yetenek kadar sınav sürecinin bilinçli yürütülmesine bağlıdır. Bu nedenle her adayın sınav sürecini planlaması gerekir. Nasıl ki bir atlet yarışı planlıyorsa (nasıl çıkış yapacağı, ilk mesafeleri hangi tempoda ve hangi sürede koşacağı, yarışın ortasında temposunun ve süresinin ne olacağı, son bölümde hızının ne olacağı,  nerede atak yapacağı ve yarışı hangi sürede bitireceği ) aday da sınavını planlamalıdır. Deneme sınavları sınav stratejisinin uygulama deneme alanıdır. Antrenman atletin yarış stratejisini uygulama alanı ise deneme sınavı da adayların sınav stratejilerini uygulama alanıdır. Stratejinin işe yarayan, yaramayan değişiklik yapılması gereken yanları deneme sınavlarında belirlenir. Gerekli değişiklikler yapılarak ve uygulanarak ideal strateji hazırlanır.

Başarı gelişimini görmeyi ve izlemeyi sağlar: Deneme sınavları başarı gelişimi görmeyi ve takip etmeyi sağlar. Deneme sınavı; genel puan, testlerde doğru yanlış sayısı, net sayısı, testlere göre sıralama ve genel sıralama açısından gelişimi görme ve takip etme imkânı sunar. Bu izlemenin grafiklendirilerek görsel hale getirilmesinde yarar vardır. Grafiklendirme başlangıçtan itibaren son sınava kadar olan süreçte bütün sınav sonuçlarını topluca göreme imkânı sağlar. Bu grafikte yükseliş ve düşüşler görülür.

Başarıyı izleme ile ilgili görsel sonucu

Deneme Sınavı Ne Değildir?

            Deneme sınavı gerçek sınav değildir. Dolaysıyla deneme sınav sonucu da LGS, YKS vb. sınav sonucu değildir. Sınav sonucu alınan puan gerçek sınav sonucu gibi görülmemelidir. Alınan puanlara bakılarak geleceğe yönelik kesin yargılara varılmamalıdır. ‘ Tamam, Bu iş oldu. İTÜ’ ye girerim.’ ya da ‘ Bu iş Bitti. Bu puanlarla hiçbir yere giremem.’ gibi kesin sonuçlar çıkarılmamalıdır. Sonuç odaklı olmak yerine süreç odaklı olunmalıdır. Alınan puan ve sıralama yerine sonuç analiz edilerek, süreçle ilgili yargılar çıkarılmalıdır. Çalışma süresi mi yetersiz? Çalışma yöntemi mi yanlış? Sınav stratejisi mi uygun değil? Eksik ve yanlış olan ne? Nelere ihtiyaç var? Başarıyı artırmak için neler yapmalı? Bu ve benzeri konular araştırılmalıdır. Sonuç olarak deneme sınav sonucu gerçek sınav soncu değildir.

Deneme Sınavının Analizi

            Deneme sınavının değerlendirmesini yapabilmek için sınav sonucunun analizinin yapılması gerekir. Sınav sonucunun analizi yapılmadan gerçekçi bir değerlendirme yapılamaz. Analiz,

  • Sınav stratejisinin uygulanması,
  • Cevaplanan soru,
  • Soru analizi
  • Puan,
  • Sıralama

başlıkları altında yapılabilir.

Ä°lgili resim

Sınav stratejisinin uygulanması: Sınav sırasında önceden belirlenen strateji uygulandı mı? Sınava önceden belirlemiş olan testten başlandı mı? Stratejiye göre testlerin cevaplama sırasına uyuldu mu? Testlere ayrılan süreler içinde cevaplama yapıldı mı? Verilen süre içinde bütün testlere bakıldı mı? Hayır, olan cevapların nedenleri araştırılıp, sonuçlara göre stratejide güncelleme yapılmalıdır.

Soru analizi: Sınavda cevaplanan ve boş bırakılan soru sayısı belirlenmelidir. Boş bırakılan sorular neden boş bırakılmıştır? Soruları boş bırakma nedenleri (soruyla ilgili konuda bilgi eksikliği, soru tipiyle ilk kez karşılaşma, egzersiz eksikliği, sürenin yetmemesi vb.) araştırılmalıdır. Cevaplanan soruların doğru yanlış sayıları ve net doğru sayısı belirlenmelidir. Yanlış soruların, yanlış olma nedenleri ( bilgi eksikliği, egzersiz eksikliği, işlem hatası, dikkatsizlik, kodlama hatası vb.) aranmalıdır. Bulunacak sonuçlara göre hazırlık sürecinde düzenlemeler yapılmalıdır.

Puan: Sınavdan alınan puan, puan gelişimini görme ve hedef puan ile karşılaştırma yapmak için önemlidir. Puan yükselişinin ve düşmesinin, hedeflenen puana ulaşamamanın nedenleri araştırılmalıdır. Puan yükselişi nasıl gerçekleştirilmiştir? Puan düşünün nedenleri nelerdir? Hedeflenen puana ulaşılmış mıdır? Ulaşılamamışsa nedenleri nelerdir? Bu ve benzeri sorulara verilecek cevaplara göre hazırlık süreci yeniden planlanmalıdır.

Sıralama: Sınav değerlendirmesinin en önemli başlığı sırlamadır. Çünkü özellikle ülke geneli yapılan sınavdan elde edilen sıraya göre bir önceki yıl üniversite sınav sonuçlarına göre üniversite sınavındaki sıralama hesaplanabilir. Hesaplanan sırlamaya göre yerleşmek istenen bölümün sıralaması ile karşılaştırma yapılabilir. Karşılaştırma sonucuna göre hedefe ulaşama konusunda fikir sahibi olunabilir. Hedeften uzak kalınmış ise nedenleri ve çözümleri araştırılmalıdır.

Yazar Hakkında

Psikolojik Danışman Ramazan Namal

Ramazan Namal
Psikolojik Danışman

Afyonkarahisar ili Sultandağı ilçesi Yakasinek köyünde 1966 yılında doğdu. İlköğrenimini İzmir Buca Çakabey İlkokulunda, ortaokul ve lise öğrenimini İzmir Buca Lisesinde, yükseköğrenimini de Malatya İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalında yaptı.
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 1991 yılında Aksaray Ticaret Anadolu Ticaret Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesine Rehber Öğretmen olarak atandı. Burada 1991-1995 yıllarında görev yaptıktan sonra sırasıyla Tokat Erbaa Ortaokulu (1995-1998), İzmir Anadolu Lisesi (1998-2001), İzmir Atatürk Lisesi (2001-2011), İzmir Buca Mehmet Akif Ersoy Anadolu Öğretmen Lisesi (2011-2015), İzmir Buca Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesinde (2015-2016) görev yaptı.
Evli ve 2 çocuk babasıdır. Aşağıda belirtilen eğitimleri alıştır.
09/1994 Üniversite giriş sınavları ve program tercihleri semineri / MEB
10/2008 Krize Müdahale Eğitim / MEB
04/2010 Öğrenci Koçluğu Eğitimi / MEB
01/2011 Bilişsel Davranışçı Çerçevede öfke yönetim semineri/ MEB
11/2011 Temel Yetenekler Testi 6-8 uygulayıcı yetiştirme semineri / MEB
01/2012 Aile Danışmanlığı Temel Eğitimi / Türk Rehberlik ve Psikolojik Danışma
Derneği
07/2012 Aile Danışmanlığı Tamamlama Eğitimi / Uluslararası Evlilik ve Aile
Danışmaları Derneği
03/2013 Temel Yetenekler Testi 9-11uygulauyıcı yetiştirme semineri / MEB
01/2015 Aile Danışmanlığı Müdahale Teknikleri Eğitimi / Uluslararası Evlilik ve Aile
Danışmaları Derneği

Yorum Bırak