Lise Makaleler

Liseli Olmak

Bu yıl da geçmiş yıllarda olduğu gibi bir çok öğrenci liseli oldu. Liseli  olmak için  süren bir hazırlık dönemi geçirildi. Kimi öğrenciler bu hazırlık sürecini 5. 6.  sınıfta başlatırken kimi öğrenciler de 8. sınıfa bıraktı. Girilen sınavın ardından istediği, hedeflediği liseye yerleşen öğrenciler olduğu gibi yerel yerleştirme ile bir liseye yerleşen öğrenciler de oldu. Şu veya bu şekilde bir liseli olundu. Asıl soru bundan sonraki süreçte nasıl bir liseli olunacağıdır. İyi,başarılı bir liseli mi olunacak yoksa sıradan bir liseli mi olunacak?

  İyi bir liseli olmak, geçmişin bir değerlendirmesini yapmakla başlar. Bu değerlendirme ortaokul başarısı, liselere giriş sınavı başarısı, kişiler arası ilişkiler yönünden yapılabilir. Ortaokul başarısını değerlendirebilmek için göz önüne alınacak ölçü ortaokul diploma puanıdır. Diploma puanınız kaçtır? Bu puana göre başarı açısından kendinizi nasıl buluyorsunuz? Kendinizi başarılı buluyorsanız daha başarılı olabilir miydiniz? Başarısız ya da yeterli bulmuyorsanız, neleri yanlış ya da eksik yaptınız? Başarılı olmak için neleri daha iyi yapabilirdiniz? Bu ve benzeri sorulara vereceğiniz cevaplar lise akademik başarınıza ışık tutacaktır. Aynı soruları sorarak LGS başarınızı değerlendirip, çıkaracağınız sonuçlara göre YKS ( Yükseköğretim Kurumları Sınavı ) için hazırlık sürecinizi planyabilirsiniz.

 

   Değerlendirme yapılacak noktalardan biri de kişiler arası ilişkilerdir. Başka bir ifadeyle arkadaşlık ilişkileridir. Ortaokul yıllarında kimler ile arkadaşlık yaptınız? Bu arkadaşlarınızın kişilik özellikleri, davranışları, akademik başarıları neydi? Bu arkadaşlarınız sizin kişisel gelişiminizi ve akademik başarınızı nasıl etkiledi? Bu ve başka sorularla vereceğiniz cevaplarla yapacağınız değerlendirme, lisede arkadaşlık ilişkilerinizi düzenlemenize yardımcı olacaktır. Atalarımız ne güzel söylemiş. Bana arkadaşını söyle sana kim olduğunu söyleyeyim. Bu sözde veciz bir şekilde ifade edildiği gibi arkadaş bir kişinin aynasıdır. Kendiniz hakkında bir fikir edinmek istiyorsanız arkadaşlarınıza bakmanız yeterli olacaktır.

İyi bir liseli olmak için  geçmişin analiz ve değerlendirmesini yapmak yeterli değildir. Bununla birlikte lise dönemine ait bir vizyona sahip olunmalıdır. Vizyon, geleceğe ait bir resimdir. Kişinin tasarladığı, ulaşmak istediği yerdir.Vizyon, geleceğe yönelik bir projeksiyon, bakıştır. Bu bakışı yapabilmek için ‘iyi bir liseli olmak’ ne demek, tanımlanmalı, sahip olunması gereken özellikler belirlenmelidir. Bu tanım ve sahip olunması gereken özellikler kişilere göre değişiklik gösterebilir.Kimi öğrenciler için okulun en tanınan ve sporcu öğrencisi olmak, iyi bir liseli olmak olarak görülürken, kimi öğrenciler için  de akademik başarısının doksan ve üstü  olmak, iyi bir liseli olmak olarak görülebilir. Nasıl tanımlanırsa tanımlansın her dokuzuncu sınıf öğrencisinin iyi bir liseli öğrenci tanımı olmalıdır.

Geleceğe dönük bir bakış yapabilmek ya da vizyonu somutlaştırmak için bir kariyer planı hazırlanmalıdır. Kariyer, genel manada bir yerden bir yere ulaşmaktır. Eğitimde, mesleki yaşantıda, yaşam standartlarında bir noktadan bir noktaya ulaşmaktır. Hayatta ulaşmak istediğiniz yere ulaşmanızı kolaylaştıracak bir haritadır. Özel manada; bireyin, hayatını kazanacağı alanda başka bir deyişle mesleki yaşantısında ulaşmak istediği noktaya ulaşmak için yapacaklarını belirli bir süre, sıra ve düzen içine koymasıdır. Kariyer planı gelecekte ulaşılmak istenen yere ulaşmak için yapılacak yolculuğun planlanmasıdır.

İyi bir liseli olma tanımı kariyer planı ile uyumlu olmalıdır.Çünkü tanımınız kariyer planınızda lise döneminde ulaşacağınız hedefleri ifade eder. Ayrıca lise dönemi, kariyer planınızdaki bir sonraki döneme hizmet eder. Bu dönemdeki hedeflere ulaşıp ulaşamamak bir sonraki dönemi olumlu ya da olumsuz etkilyecektir.

Liseye iyi bir başlangıç yapmak iyi bir liseli olmanın ilk adımıdır. Dokuzuncu sınıf lise döneminin başlangıcıdır. Bir söz vardır. Nasıl başlarsan öyle gider. Tamamen doğru değilse bile geçerli olan bir sözdür. Dokuzuncu sınıfta hem akademik başarı hem de sosyal ve kültürel yönden iyi bir başlangıç yapılmalıdır. Gerek okulda öğretim süreci içinde derse katılma ( okula düzenli devam, dersi takip etme, anlaşılmayan yerleri sorma, sorulan sorulara cevap verme, vb. ), öğretim süreci dışında düzenli çalışma ( okulda öğrenilenleri tekrar etme, ödevleri yapma, soru çözme v.b. ) akademik başarı açısından iyi bir başlangıç yapmayı sağlayacaktır. Kitap okumak, okul içinde ve dışında kültürel faaliyetlere katılmak (tiyatro, konferanslar, yarışmalar v.b.) , okul içinde ve dışında yeni arkadaşlar edinmek, öğrenci kulüplerine ve sportif faaliyetlere katılmak sosyal yönden iyi bir başlangıç yapmayı sağlayacaktır. İyi başlangıç yapmak hem başarının hazzını tattıracak hem de özgüveni arttıracaktır. Ayrıca geçmişten gelen olumsuz yaşantılar, şekillenen benlik alıgısını olumlu yönde etkileyecektir.

       İyi bir başlangıç yapmak için hedef tuzağına düşmemeye dikkat edilmelidir. Hedef tuzağı; ortaokul yıllarında liseye dönük hedefine ( hedeflediği liseye yerleşmek) ulaşmak, bu başarıyı yeterli görüp, kendine yeni hedefler koyamama, zamanını akademik ve kişisel gelişimine dönük faaliyetler yerine eğlenceye dönük faaliyetlerle geçirmektir. Hedeflediği liseye yerleşen öğrencilerde; iyi bir liseye yerleştikleri, üniversite sınavları için işlerinin kolaylaştığı, önemli bir başarı elde ettikleri, başarının hazzını yaşama, bu başarı için çok çalıştıkları artık dinleme zamanı geldiği düşüncesi bu tuzağa düşürmektedir. Hedeflediği liseye yerleşemeyen öğrencilerde ise hayal kırıklığı yaşanmaktadır. İyi hazırlandıkları, çalıştıkları halde hedefine ulaşamamak özgüvenlerinin kırılmasına yol açmaktadır. Bundan sonra gerek yerleştikleri lisede gerek girecekleri YKS’ de başarılı olamayacakları düşüncesine kapılmaktadırlar. Tükenmişlik duygusu yaşamaktadırlar.Bu nedenle liseye yeni başlayan her öğrenci  mutlaka geçmişin bir değerlendirmesini yapmalıdır.Hem hedef tuzağı hem de tükenmişlik liseye başlayan öğrenciler için en büyük tehlikedir.

Genellikle öğrenciler lise dönemini ikiye ayırmaktadır. İlk iki yıl (9 ve 10. sınıf) ilk dönem, son iki yıl (11 ve 12. sınıf) son dönemdir. Öğrencilere göre ilk dönem dinlenme ve eğlenme dönemi, son dönem çalışma ve YKS’ ye hazırlık dönemidir. Aslında böyle bir sınıflandırma yapmak doğru değildir. Akademik başarı için her zaman çalışma yapılmalıdır. Yapılacak çalışma aynı zamanda YKS’ ye dönük de bir çalışmadır. Ayrıca YKS’ ye hazırlık son yıllara bırakılmamalıdır. Hazırlık süreci ne kadar geniş zamana yayılırsa başarı o kadar rahat  ve kolay olur.

Öğrencilerin sınıflamasından hareket edilecek olursa ilk dönemde yabancı dil (özellikle İngilizce) öğrenimi tamamlanmalıdır. Rahat konuşulabilecek, okuma ve yazışma yapılabilecek düzeyde yabancı dil öğrenilmelidir. Kariyer planınızda dilin yeri nedir bilinmez. Ancak içinde bulunduğumuz çağda yabancı dil (özellikle İngilizce) olmazsa olmazdır. Mutlaka bir yabancı dil öğrenilmelidir. Hatta öğrenilebiliyorsa, kariyer planınızdaki hedeflerinize hizmet edecek ikinci bir yabancı dil daha öğrenilmelidir.

 

Yazar Hakkında

Psikolojik Danışman Ramazan Namal

Ramazan Namal
Psikolojik Danışman

Afyonkarahisar ili Sultandağı ilçesi Yakasinek köyünde 1966 yılında doğdu. İlköğrenimini İzmir Buca Çakabey İlkokulunda, ortaokul ve lise öğrenimini İzmir Buca Lisesinde, yükseköğrenimini de Malatya İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalında yaptı.
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 1991 yılında Aksaray Ticaret Anadolu Ticaret Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesine Rehber Öğretmen olarak atandı. Burada 1991-1995 yıllarında görev yaptıktan sonra sırasıyla Tokat Erbaa Ortaokulu (1995-1998), İzmir Anadolu Lisesi (1998-2001), İzmir Atatürk Lisesi (2001-2011), İzmir Buca Mehmet Akif Ersoy Anadolu Öğretmen Lisesi (2011-2015), İzmir Buca Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesinde (2015-2016) görev yaptı.
Evli ve 2 çocuk babasıdır. Aşağıda belirtilen eğitimleri alıştır.
09/1994 Üniversite giriş sınavları ve program tercihleri semineri / MEB
10/2008 Krize Müdahale Eğitim / MEB
04/2010 Öğrenci Koçluğu Eğitimi / MEB
01/2011 Bilişsel Davranışçı Çerçevede öfke yönetim semineri/ MEB
11/2011 Temel Yetenekler Testi 6-8 uygulayıcı yetiştirme semineri / MEB
01/2012 Aile Danışmanlığı Temel Eğitimi / Türk Rehberlik ve Psikolojik Danışma
Derneği
07/2012 Aile Danışmanlığı Tamamlama Eğitimi / Uluslararası Evlilik ve Aile
Danışmaları Derneği
03/2013 Temel Yetenekler Testi 9-11uygulauyıcı yetiştirme semineri / MEB
01/2015 Aile Danışmanlığı Müdahale Teknikleri Eğitimi / Uluslararası Evlilik ve Aile
Danışmaları Derneği

Yorum Bırak